2008.03.21
Ngày 29 tháng Tư sắp tới, ngọn đuốc Olympics sẽ được đưa vào Sài G̣n trong chương tŕnh chạy tiếp sức đưa đuốc thiêng đi khắp thế giới.
Trong khi Thế Vận Hội là một sự kiện thể thao lớn vinh danh hoà b́nh và tinh thần thượng vơ, dư luận thế giới lại không mấy hài ḷng với cách thức hành xử của Trung Quốc, là nước đăng cai năm nay.
Riêng tại Việt Nam, các trang blog và diễn đàn Internet kêu gọi biểu t́nh chống, hoặc tẩy chay sự kiện ngọn đuốc được rước vào Sài G̣n. Dư luận của các cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc trong các vụ Hoàng Sa, Trường Sa, rơ ràng, vẫn c̣n âm ỉ.
Từ khoảng một tháng nay, thế giới của các blogger, của các diễn đàn trên Internet Việt Nam bàn tán sôi nổi về một sự kiện, mà, dù muốn dù không, chắc chắn sẽ diễn ra tại Sài G̣n vào ngày 29 tháng Tư này.
Cuộc bàn căi lại xôn xao hơn, kiên quyết hơn, trong một tuần trở lại đây, khi chính quyền Trung Quốc thẳng tay đàn áp những người Tây Tạng biểu t́nh chống sự cai trị của Bắc Kinh. Căng thẳng trong vụ Tây Tạng lên cao, trong khi ngày hội Olympics đang đến gần.
Ngọn đuốc Olympic Bắc Kinh 2008 sẽ được thắp sáng vào ngày 24 tháng Ba tại Hy Lạp, viễn du ṿng quanh thế giới, đến Sài G̣n ngày 29 tháng Tư, vào Tây Tạng ngày 19 tháng Sáu, và kết thúc cuộc hành tŕnh vào đúng ngày 6 tháng Tám tại Bắc Kinh, thủ đô của quốc gia đăng cai tổ chức Olympics.
Nhà thơ Uyên Vũ, từ Sài G̣n, đưa ra nhận định:
“Tôi có trao đổi với một số người, bạn bè, blogger, văn nghệ sĩ. Mọi người đều bức xúc trước hành động như thế. Nếu ở một đất nước không xảy ra vụ Hoàng Sa, Trường Sa, th́ với tinh thần thể thao Olympic hoàn toàn trong sáng, vô vị lợi đáng hoan nghênh.
Thế mà trong Olympic Bắc Kinh, lịch tŕnh rước đuốc đi ngang qua các đảo này. Tôi và những người tôi nói chuyện đều cho đây là hành động tủi nhục. Và chúng tôi nghĩ họ không coi Việt Nam ra ǵ cả.”
Về vấn đề rước đuốc Olympic Bắc Kinh vào thành phố Hồ Chí Minh, sau khi Trung Quốc chính thức hợp thức hoá hành chánh Hoàng Sa và Trường Sa vào Việt Nam, th́ bất cứ người Việt Nam nào cũng cần phải tẩy chay Olympic Bắc Kinh chứ không nói là rước đuốc nữa. Tôi cho rằng đây là một hành động nhục nhă.
Nhà văn Nguyễn Viện
Biểu t́nh chống Trung Quốc
Trên Internet, các tác giả, vừa ẩn danh, vừa công khai, kêu gọi biểu t́nh chống việc rước đuốc hoặc tẩy chay không tham dự sự kiện ngọn đuốc Olympics đi vào Việt Nam. Tất cả bắt nguồn từ vụ tranh chấp hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa giữa hai quốc gia Việt - Trung.
Một số diễn đàn kêu gọi sinh viên, học sinh trên toàn quốc băi khoá vào ngày 29 tháng Tư. Có người gợi ư rằng, các blog nổi tiếng trong giới Việt ngữ hăy cùng nhau phổ biến tin tức biểu t́nh hoặc tẩy chay.
H́nh thức thông tin trên Internet là điều dễ hiểu trong hoàn cảnh Việt Nam. Không một ai có thể ra mặt chính thức phản đối sự kiện này. Ngay cả trên Internet, những người đưa ra ư kiến cũng cẩn thận nhắc nhau, hăy giữ lấy “ḷng tin” và “cách xây dựng ḷng tin.”
Nhưng ngay trên mạng thế giới ảo, có những điều hoàn toàn không ảo, đó là các nhân viên an ninh mạng thuộc bộ Công An, tham gia như những blogger b́nh thường nhằm truy cập thông tin. Các văn nghệ sĩ, blogger trong nước hiểu rơ điều đó, nhưng họ vẫn cảm thấy phải hành động.
Từ Việt Nam, nhà văn Nguyễn Viện khẳng định, trong bối cảnh tranh chấp Hoàng Sa và Trường Sa, hành động tẩy chay vụ rước đuốc là điều cần thiết:
“Về vấn đề rước đuốc Olympic Bắc Kinh vào thành phố Hồ Chí Minh, sau khi Trung Quốc chính thức hợp thức hoá hành chánh Hoàng Sa và Trường Sa vào Việt Nam, th́ bất cứ người Việt Nam nào cũng cần phải tẩy chay Olympic Bắc Kinh chứ không nói là rước đuốc nữa. Tôi cho rằng đây là một hành động nhục nhă.”
Hành tŕnh đuốc Olympic tại Sài G̣n
Thông tin trên mạng cho biết hành tŕnh rước đuốc tại Sài G̣n vào ngày 29 tháng Tư như sau: Bắt đầu lúc 4 giờ chiều, hành tŕnh kéo dài 15km với điểm xuất phát là đường Nguyễn Tất Thành, đi qua Cầu Tân Thuận, đường Huỳnh Tấn Phát, Nguyễn Văn Linh, Khu đô thị Phú Mỹ Hưng, Nguyễn Hữu Thọ, Cầu Kinh Tẻ, Khánh Hội, Hoàng Diệu, Cầu Ông Lănh, Nguyễn Thái Học, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Đồng Khởi và kết thúc lúc 7 giờ tối cùng ngày trước nhà hát Thành Phố.
Nhà thơ Nguyễn Tấn Cứ, sinh sống tại Sài G̣n, phát biểu rằng, nhất thiết, người Việt Nam phải có thái độ phản kháng:
“Ḿnh có bài bác th́ cũng như không. Quan niệm phản kháng th́ nên có, c̣n hành động, như ḿnh thấy trong thời gian qua, Cộng Sản họ không chấp nhận đâu.”
Trong khi đó, nhà văn Nguyễn Viện bày tỏ:
“Tinh thần thượng vơ chỉ tồn tại khi người ta có thể cư xử với nhau trên tinh thần thượng vơ. Olympic là tinh thần thượng vơ, và không có lư do ǵ chúng ta lại đi ủng hộ một quốc gia tổ chức mà họ không thể hiện tinh thần thượng vơ, hoà b́nh đó.”
Đuốc Olympics sẽ đi qua Hoàng Sa?
Dư luận Việt Nam hiện đang xôn xao về một tin đồn, rằng ngọn đuốc Olympics, vào một thời điểm nào đó trong hành tŕnh đi qua các quốc gia, sẽ ghé đến, hoặc đi ngang qua khu vực Hoàng Sa đang là điểm tranh chấp của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Trên thực tế, thông tin chính thức của Olympics Bắc Kinh cho thấy Hoàng Sa, Trường Sa không hề là điểm dừng chân của ngọn đuốc. Tuy nhiên, theo thông tin từ một nguồn khả tín, đă được kiểm chứng, là bản đồ Trung Quốc, được in để phát cho du khách tham gia Olympics, có cả hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, xem các vùng hải đảo ấy như là một phần lănh thổ của Trung Quốc.
Thể thao, đặc biệt là tinh thần thượng vơ Olympics được nh́n nhận ra sao trong h́nh ảnh của nước chủ nhà Trung Quốc? Nhà thơ Nguyễn Tấn Cứ, bộc bạch:
“Có một quan điểm thế này, tôi thấy hơi lạ. Thể thao sẽ dẫn dắt những chuyện khác, sẽ thay đổi cách nh́n của chính quyền Trung Quốc. Tôi nghĩ chẳng ăn nhập ǵ đâu.
Cộng Sản có hay không có thể thao, mọi chuyện đều không đổi. Ngày xưa có “ngoại giao bóng bàn,” nay B́nh Nhưỡng có “ngoại giao âm nhạc.”
Olympics và chính trị
Việc tẩy chay không phải là hiếm trong lịch sử Olympics thế giới. Trong một bài viết cách đây ít lâu, nhà báo Đinh Từ Thức đă dẫn ra vài cuộc tẩy chay. Chẳng hạn, Thế vận 1956 tại Australia: Các nước Ai Cập, Lebanon, và Iraq tẩy chay v́ Anh, Pháp đổ bộ Kênh Suez. Các nước Tây Ban Nha, Hoà Lan và Thụy Sĩ tẩy chay v́ Liên Xô đàn áp Hungary. Trung Cộng tẩy chay v́ sự hiện diện của Đài Loan.
Thế vận hội 1980 tại Moscow, Liên Xô: Hoa Kỳ tẩy chay v́ Liên Xô xâm lăng Afghanistan năm 1979. Thế vận hội 1984 tại Los Angeles, Hoa Kỳ: Liên Xô tẩy chay để trả đũa Mỹ về kỳ trước. Nhưng lư do chính thức được nêu ra là "quan tâm về sự an nguy của các lực sĩ tới một môi trường chống cộng."
Tuy nhiên, theo bài báo của ông Đinh Từ Thức, cuộc tẩy chay hồi năm 1936 trong Thế Vận Hội Berlin lại có nhiều điểm tương đồng hơn cả đối với Bắc Kinh 2008.
Bài báo viết, chính sách kỳ thị chủng tộc của Quốc xă khiến dư luận quốc tế công phẫn. Phong trào tẩy chay bùng nổ tại nhiều nước Âu châu, như Anh, Pháp, Thụy Điển, Tiệp Khắc và Ḥa Lan, kêu gọi dời địa điểm Thế vận hội tới một nước khác. Thậm chí, một dự án gọi là “Thế Vận Nhân Dân” đă ra đời, tổ chức một Thế vận hội khác tại Tây Ban Nha, cũng vào mùa hè 1936, để đối đầu với Bá Linh 1936. Dự án không thành v́ nội chiến Tây Ban Nha.
Năm nay, Olympics Bắc Kinh đang đối mặt với phong trào tẩy chay rất cao. Lư do tẩy chay cũng khá giống, là về dân chủ và nhân quyền. Nổi bật hơn cả là vụ diệt chủng tại Darfur, Sudan.
Mới đây, đạo diễn điện ảnh Steven Spielberg, sau một thời gian ngắn nhận lời làm cố vấn nghệ thuật cho lễ khai mạc Thế Vận Hội, đă tuyên bố rút lui, v́ Trung Quốc đă không làm hơn nữa để chấm dứt nạn diệt chủng ở Darfur.
Thái độ tẩy chay của Spielberg đă gây chấn động dư luận thế giới, và khiến Bắc Kinh lên tiếng ngỏ ư tiếc. Dư âm chưa dứt, th́ tiếp theo là cuộc đàn áp tàn bạo của chính quyền Trung Quốc đối với các cuộc biểu t́nh của người dân và tăng sĩ Tây Tạng.
Sài G̣n, cuối tháng Tư này chắc hẳn rất nóng. Không chỉ v́ khí hậu, không chỉ v́ ngọn đuốc Olympics, mà c̣n v́ dư âm các cuộc biểu t́nh chống Trung Quốc trong vụ Hoàng Sa - Trường Sa vẫn c̣n âm ỉ trong giới thanh niên Việt Nam.
