Biểu t́nh đ̣i nhân quyền tại cuộc họp ASEAN
Bangkok - Kết thúc hội nghị thượng đỉnh ASEAN kéo dài 2 ngày ở Hua Hin, Thái Lan, các nhà lănh đạo Đông nam Á đă lần đầu tiên kêu gọi chế độ quân phiệt Miến Điện phóng thích tù nhân chính trị và mở rộng cuộc bầu cử năm tới để có thêm các chính đảng tham gia.
Thông thường, các lănh đạo ASEAN đưa ra chính sách bất can thiệp vào việc nội bộ của nhau, và chính sách này đă giúp họ không đề cập đến những vấn đề vi phạm nhân quyền tại các nước thành viên. Thông cáo mới nhất của ASEAN là một sự phô bày hiếm thấy về mối quan ngại về t́nh h́nh chính trị ở Miến Điện, nhưng đồng thời cũng là một lời tuyên bố đầy khiêm nhường khi ASEAN không kêu gọi những nước khác trong ASEAN cũng tổ chức bầu cử có "sự tham gia của nhiều chính đảng".
Một sự kiện gây chú ư là cuộc thảo luận hiếm có được ghi trong lịch tŕnh giữa các lănh đạo của ASEAN với các đại diện của một số tổ chức dân sự. Tuy nhiên, vào giờ phút chót, Miến Điện (Thủ tướng Thein Sein) và Kampuchea (Thủ tướng Hun Sen) đă ngăn không cho những nhân vật tranh đấu nhân quyền tham gia cuộc thảo luận, viện cớ rằng nếu các nhân vật tranh đấu có mặt th́ họ sẽ tẩy chay cuộc họp.
Trước lời đe dọa, bà Debbie Stohardt, điều hợp viên của Mạng lưới ASEAN Thay thế về Miến điện, cho biết các tổ chức nhân quyền không có lựa chọn nào khác hơn là phải rút các đại diện Miến Điện và Kampuchea ra khỏi cuộc họp. Hai nhà tranh đấu này đă được lựa chọn bởi một diễn đàn nhân quyền trong khu vực nhằm đại diện cho quốc gia của họ, cùng với các nhà tranh đấu từ 8 quốc gia khác. Đó là ông Khin Ohnmar, một nhà tranh đấu Miến Điện từng được trao giải nhân quyền Anna Lindh của Thụy Điển hồi năm ngoái, và Pen Somony thuộc tổ chức Cambodia Volunteers for Civil Society.
Khi các kư giả bao quanh sau khi hai ông bị trục xuất, ban tổ chức đă vặn nhạc thật lớn để đẩy nhóm này ra ngoài, sau đó tăng cường an ninh, đ̣i hỏi các nhà tranh đấu phải có giấy phép mới được tổ chức họp báo.
Hai giờ sau vụ trục xuất, thủ tướng Thái Lan Abhisit Vejjajiva chính thức khai mạc cuộc họp thượng đỉnh thường niên của ASEAN với bài diễn văn có nội dung nhấn mạnh rằng "ASEAN sẽ đưa con người lên trên hết - trong viễn kiến, trong chính sách và trong chương tŕnh hành động." Nhưng biến cố nói trên cho thấy rằng chủ trương cải thiện nhân quyền của ASEAN là một nỗ lực đầy chông gai, nếu không gọi là nửa vời và thiếu sự thành thật.
Phụ tá thứ trưởng ngoại giao Hoa Kỳ Scot Marciel, gọi sự kiện xảy ra là "điều đáng tiếc," và các nhà tranh đấu nhân quyền nói rằng điều này một lần nữa chứng tỏ Miến Điện sẽ tiếp tục gây khó khăn cho ASEAN nếu vẫn c̣n là một thành viên.
Cũng trong buổi họp này, các lănh đạo ASEAN đă hô hào "cải cách khẩn cấp và mạnh dạn" hệ thống tài chính quốc tế. Họ cũng đă kư một tuyên bố thành lập trước năm 2015 một cộng đồng ḥa nhập kinh tế giống như Liên hiệp Châu Âu, bao gồm 570 triệu người với tổng sản phẩm cộng chung là 2 ngàn tỷ đô la.
