Bắc Kinh - Một vị sư Tây Tạng đă bị công an Trung cộng bắn sau khi vị sư này tự thiêu hôm thứ Sáu 27/2, nhằm ngày “mồng 3 Tết” theo lịch của người Tây Tạng, tại một ngôi chợ ở huyện Aba, tỉnh Tứ Xuyên, Trung cộng, theo lời các nhà hoạt động Tây Tạng dẫn lời các nhân chứng.
Nhiều người Tây Tạng năm nay tránh mừng Tết, và thay vào đó họ đă sử dụng 15 ngày lễ đầu năm để tưởng niệm những người bị giết trong trận đàn áp các cuộc biểu t́nh ở Lhasa hồi tháng 3 năm ngoái. Đặc biệt năm nay, ngày 10/3 tới đây sẽ rơi vào đúng ngày kỷ niệm 50 năm cuộc nổi dậy của người dân Tây Tạng năm 1959, khi Hồng quân Trung cộng đàn áp đẫm máu, buộc đức Đạt lai Lạt ma phải lưu vong sang Ấn Độ từ đó cho tới nay.
Các nhân chứng kể rằng vị sư và khoảng 1,000 vị sư khác đă bị lính canh Trung cộng từ chối không cho vào chính điện của tu viện Kirti ở Aba, v́ công an cấm tưởng niệm ngày lễ Monlam, một lễ hội cầu nguyện truyền thống sau ngày Losar, tức ngày Tết Tây Tạng.
Phản đối lệnh công an, các vị sư đă ngồi bên ngoài và bắt đầu cầu nguyện vào lúc 1 giờ trưa, trong khi các vị sư cao niên khuyên họ nên giải tán. Đa số các vị sư vâng lời, nhưng một vị sư trong lứa tuổi 20 tên là Tapey bước ra khỏi tu viện, phất lên lá cờ Tây Tạng mà ông tự may thêu h́nh đức Đạt lai Lạt ma; và lúc 1g 40 chiều, vị sư trẻ này bước ra khu chợ gần đó, tự tưới dầu lên người và bật lửa tự thiêu.
Các nhân chứng cho hay công an Trung cộng liền bắn 3 phát súng vào sư Tapey. Ngay phát đầu tiên, vị sư ngă người xuống, theo lời cô Kate Saunders, phát ngôn nhân của tổ chức International Campaign for Tibet. Sau đó công an lôi kéo vị sư ra khỏi hiện trường, đẩy lên xe chở đi. Nhân chứng nói họ tin là vị sư đă chết, nhưng tin này vẫn chưa được xác nhận.
Sau khi biến cố trên xảy ra, lập tức 500 vị sư từ tu viện đă bắt đầu làm tang lễ cho vị sư.
Suốt những ngày hôm sau, t́nh h́nh tại Tứ Xuyên đă trở nên căng thẳng v́ người dân tại địa phương tỏ ra rất lo sợ nhà cầm quyền sẽ có biện pháp trả đũa. Họ nói rằng công an đă tăng cường tuần tiễu trong thị trấn sau vụ tự thiêu.
Giới hữu trách Trung cộng xác nhận là một vị sư đă tự thiêu nhưng không nói ǵ về nguồn tin từ các nhóm tranh đấu cho hay là công an đă bắn vào nhà sư. Nhà cầm quyền cũng không nói ǵ về việc chính quyền địa phương đă cấm các sư tụng niệm tại chùa. Trong một bản tin ngắn của hăng thông tấn quốc doanh Tân hoa xă, Chủ tịch đảng bộ CS ở Aba, ông Shi Jun, xác nhận rằng "một người trong bộ áo nhà sư" đă bước ra khỏi chùa và tự thiêu. Shi nói rằng công an đă dập tắt ngọn lửa và nhà sư được đưa vào bệnh viện với các vết phỏng ở cổ và đầu.
Trong khi đó th́ có tin tức loan truyền về biểu t́nh phản đối ở vùng b́nh nguyên Tây Tạng xảy ra trước ngày kỷ niệm 10/3. Tại thành phố Tongren ở Tây Tạng, cảnh sát chống bạo loạn đă được điều động đến để trấn áp dân chúng đang chuẩn bị kỷ niệm ngày nổi loạn. Hôm thứ Năm tuần rồi, là ngày mùng 2 Tết Tây Tạng, một đoàn cảnh sát được trang bị khiên và dùi cui đă được điều động ngoài phố trong lúc các trại lính ở gần đó cũng có những cuộc tập trận hàng ngày để thị oai.
Nhà sư Jigme tại một ngôi làng gần thành phố Tongren, từng chứng kiến vụ nổi loạn năm ngoái, nói với các phóng viên tại thủ phủ Tây Ninh của tỉnh Thanh Hải là có 8 chiếc quân xa chở đầy binh sĩ cùng nhiều chiếc xe của cảnh sát đă đến ngôi làng của họ, khiến dân chúng hoang mang và sợ hăi. Dân chúng càng bất b́nh hơn v́ họ cảm thấy họ đă không làm điều ǵ khiêu khích để mà quân đội và cảnh sát phải đến đây.
Cuối tuần rồi, tại thủ đô Dharamsala của người Tây Tạng tỵ nạn ở Ấn độ, hưởng ứng “phong trào ném giầy” ở những nơi khác, một số người Tây Tạng lưu vong đă tổ chức ném giầy vào h́nh nộm của Chủ tịch Trung cộng Hồ Cẩm Đào để phản đối việc Bắc Kinh đă thảm sát đồng bào của họ tại quê nhà.
